Januari: Prei

Prei VidK

Foto en tekst: Ruben Dingemans

PREI.

LIEVER NIET.

DAAROM JUIST WEL.

Gelukkig nieuw jaar! Ik wens u een mooi, gezond en vooral lekker 2016!

Vol groente en fruit natuurlijk!
En hoe dat beter te vieren dan met prei! Prei? Ja. Prei.

Die lange, bittere, ietwat saaie groente. Geschikt als milde variant van ui door je gerecht of als garnering over je culinaire uitspattingen. Maar prei in de hoofdrol? Toegegeven, dit was niet mijn eerste keuze als groente van de maand. En al helemaal niet om het jaar mee af te trappen. Waarom dan toch prei?

Ieder jaar begint met goede voornemens. Voornemen betekent letterlijk ‘van plan zijn’. Daar heb je dus niets aan. Voornemens zijn intenties, geen daadkrachtige acties. Mijn voornemen, als ambassadeur van Variatie in de Keuken, was om groenten te (her)ontdekken. En toch heb ik het hele jaar 2015 geen enkele prei gekocht; één van de meest voor de hand liggende groenten in Nederland.

Zoals Dr.s P. het in 1987 zo bejubelend bezong:

Gif in de bodem, lawaaiige buren, knolraap en lof en schorseneren en prei
Buien en lagere temperaturen, knolraap en lof, schorseneren en prei

Die goeie ouwe Hollandse prei is er altijd! Alhoewel, Hollands? Oorspronkelijk komt deze lookachtige groente uit Eurazië en Noord-Afrika. Via de Grieken en Romeinen heeft het zijn weg gevonden naar Europa en wordt in Nederland voornamelijk geteeld in Noord-Brabant en Limburg.

Zoekende naar seizoensgroenten voor de maand januari viel de prei mij meteen op. Juist omdat ik er nooit aan denk. “Nee, liever niet, daar heb ik geen zin in.” En meteen daar achteraan: “Daarom juist wel!”

Schrijven over je favorieten is makkelijk, maar over minder beminde groenten? Prei, ’t is gewoon mijn smaak niet. Terwijl smaak iets is wat je hele leven blijft doorontwikkelen en kan veranderen. Zoals een kind keihard roept dat het iets niet lust, zo hebben volwassenen de neiging bepaald te hebben wat hun smaak is en zich daar aan vast te houden. Zo onthoud je jezelf van een wereld van ontdekking, een wereld van smaken. Smaken die recht voor je neus liggen. Maar smaak begint altijd met proeven. Daarom nu dus voor mij: prei.

Ik stuitte op een artikel over chef-kok Alain Passard van driesterrenrestaurant l’Aperège in Parijs. Passard besloot in 2001 al het vlees van zijn menu te weren en ‘slechts’ te werken met groenten. Maar dan wel uit eigen moestuin; met authentieke, robuuste smaak. Of zoals ze bij wijnen zeggen: terroir. Dat je de grond waarop de druif groeit terugproeft in de wijn. Passard ging op zoek en vond zijn huidige chef moestuin Sylvain Picard, die daarvoor gewoon leraar schooltuinen was.

Picard zegt: “De meeste groenten vandaag de dag worden gekweekt op sterkte. Op hun weerstand tegen ziektes. Hun talent om even groot te zijn. Of ze goed tegen transport kunnen. Smaak is bijzaak.” Daarom koos chef-kok Passard voor groenten uitsluitend uit eigen moestuin, gekweekt op smaak.

Met die focus en aandacht op smaak, geef ik de prei weer een kans. Doet u mee?

Hierbij een paar opties hoe te genieten van prei.

RAUW

De criticasters zullen zeggen dat prei in rauwe vorm te overheersend in smaak is. Echter, probeer het eens als flinterdun gesneden vervanger van ui in je salade of als garnering over je gerecht. Op die manier blijven ook de meeste voedingsstoffen behouden, waaronder de vitamines A, C & K, ijzer en het fytonutriënt kaempferol dat goed is voor je bloedvaten.

Als Indo ben ik gek op zoetzuur. Probeer de prei in combinatie met tomaat, komkommer en mint in een badje van wijnazijn, citroensap en honing. Een pepertje voor de bite, een dag of twee laten staan en smullen maar!

SOEP

2 el boter olijfolie
1 ui, gesnipperd 2 tenen knoflook, gehakt
1 kg prei, gesneden 150 g langkorrelige rijst
1 tl gedroogde oregano 750 ml groentebouillon
300 ml kokosmelk gemengde kruiden

Verhit de boter met 2 eetlepels olie in een steelpan. Fruit de ui en knoflook zacht.  Roerbak de prei 5 minuten mee. Voeg zout en peper toe, plus de rijst en de oregano, en roer 3 minuten. Roer de bouillon erdoor en laat 20 minuten zachtjes koken. Pureer in een blender en doe terug in de pan. Voeg de kokosmelk toe en warm door. Serveer met de kruiden en druppels olijfolie. In Frankrijk wordt koude preisoep als delicatesse beschouwd.

JE EIGEN ‘TERROIR’

Prei kun je na het kopen prima in water zetten om de wortelgroei te stimuleren. Vervolgens zet je hem in de aarde. Je kunt elke dag vijf tot tien centimeter eraf knippen om te gebruiken. Misschien toch een optie om dit jaar een plekje in mijn moestuin te geven…

Heeft u nog een verrassende toepassing voor prei?

Laat het me weten via Twitter @rubendingemans

Alvast dank!

Hartelijke groet,
Ruben

 

 

 

VariatieKeuken @Twitter

RT @CVollebregt The new Food Challenge. Van Dam trekt 15 miljoen uit om meer plantaardige eiwitten op t menu te krijgen. telegraaf.nl/t/27630021 #zeewier

Beantwoorden · Retweeten · Toevoegen aan favorieten